Izvor: Pobjeda | Ponedjeljak, 30.11.2020.| 13:21
Izdvojite članak Odštampajte vijest

Sezona grijanja pokrenula stare probleme - Zagađenje vazduha kritično u Podgorici, Nikšiću, Pljevljima i Bijelom Polju

Ilustracija
Ilustracija (Foto: Svietlieisha Olena/shutterstock.com)
Nova sezona grijanja donijela je centralnoj i sjevernoj regiji Crne Gore stare probleme kada je riječ o kvalitetu vazduha. Prema podacima Agencije za zaštitu prirode i životne sredine u Podgorici, Nikšiću, Pljevljima i Bijelom Polju se bilježe vrijednosti PM čestica koje prelaze granične vrijednosti, a zbog nedostatka vjetra, tj. strujanja vazduha u Pljevljima bilježe i povećanu koncentraciju sumpor(IV)oksida SO2.

- Kvalitet vazduha prelazi granične vrijednosti PM 10 čestica što je rezultat sezone grijanja i uobičajeno je za ovo doba godine i što je bio slučaj i prethodnih godina u ovo vrijeme, a gradovi koji su pogođeni su Pljevlja, Nikšić i Podgorica - kazali su Pobjedi iz Agencije za zaštitu prirode i životne sredine.

Kako su naveli, stanje kvaliteta vazduha je uobičajeno za ovo doba godine.

- Početkom sezone grijanja, zbog dominantne upotrebe čvrstih goriva za grijanje prostorija, povećava se koncentracija zagađujućih materija u vazduhu. Evidentirana su prekoračenja graničnih vrijednosti, najčešće PM10 čestica, što je bio slučaj i prethodnih godina - kazali su iz Agencije za zaštitu životne sredine.

Slično stanje kao i prošle godine?

Kada je u pitanju poređenje sa prethodnom godinom ono će, kako su istakli, biti moguće nakon izrade godišnjeg izvještaja o kvalitetu vazduha za ovu godinu sa validiranim podacima, nakon završetka mjernog perioda i obrade svih podataka što će biti realizovano u martu iduće godine.

- Ako se uporede podaci za oktobar prošle i oktobar tekuće godine, zaključak je da su rezultati veoma slični. Registrovana su prekoračenja granične vrijednosti srednje dnevne koncentracije PM10 čestica u centralnoj i sjevernoj zoni i povremena prekoračenja granične vrijednosti srednje satne koncentracije sumpor(IV)oksida SO2 u Pljevljima - tvrde iz Agencije za zaštitu životne sredine.

Da su Pljevlja najugroženija, potvrdili su iz ove institucije, a takvo stanje traje od kada je početa upotreba čvrstih goriva za zagrijavanje prostorija.

- U Pljevljima je to dominantno ugalj i onda počinju i problemi sa kvalitetom vazduha. Posebno je značajan uticaj meteoroloških faktora, jer se dodatno usložnjava problem usljed pojave temperaturnih inverzija, mirnog vremena bez vjetra i padavina uz visok atmosferski pritisak. U proteklom periodu upravo su aktuelne takve vremenske prilike, pa se osim visokih koncentracija PM čestica registruju i veoma visoke srednje satne koncentracije sumpor(IV)oksida SO2, što je u direktnoj vezi sa emisijom zagađujućih materija koja nastaje sagorijevanjem uglja - kazali su iz Agencije.

Oni tvrde da se stanje kvaliteta vazduha na svim mjernim mjestima kontinuirano prati i reaguje se u skladu sa propisanim zakonskim obavezama.

Prošlogodišnji podaci

Izvršenim mjerenjima koja su predstavljena u Informaciji o stanju životne sredine za prošlu godinu prekoračenja koncentracije PM čestica u odnosu na propisane vrijednosti dominantno su uticale na lošiji kvalitet vazduha.

- Tako su prošle godine prisustvo ovih čestica u koncentracijama iznad propisanih sa aspekta zaštite zdravlja bile najveće u Pljevljima i Bijelom Polju, ali su značajna prekoračenja evidentirana i u Podgorici i Nikšiću. Prekoračenja se najčešće dešavaju tokom sezone grijanja. Dominantno tokom zimskih mjeseci, evidentiraju se epizode visokog zagađenja vazduha, u prvom redu suspendovanim česticama (PM10 i PM 2.5) - kazali su iz Agencije.

Kako tvrde, česta pojava temperaturnih inverzija, posebno na prostoru pljevaljske kotline, sprečava disperziju emisija i prouzrokuje zadržavanje polutanata koji su proizvod sagorijevanja fosilnih goriva, emisija iz saobraćaja i sličnih izvora, neposredno iznad tla, što dovodi do pojave visokih koncentracija zagađujućih materija u prizemnom sloju atmosfere.

- Zagađenje benzo(a)pirenom, koji je produkt sagorijevanja fosilnih goriva (grijanje, industrija i saobraćaj), je evidentno u urbanim sredinama, što potvrđuju i rezultati mjerenja ovog polutanta na lokacijama u Pljevljima, Nikšiću, Podgorici i Bijelom Polju. Visoke koncentracije ovog polutanta uobičajene su tokom perioda prekoračenja koncentracije PM čestica, odnosno najčešće tokom sezone grijanja - zaključuju iz Agencije za zaštitu životne sredine.

U oktobru povećana zagađenja u Podgorici, Pljevljima, Nikšiću i Bijelom Polju

Tokom oktobra registrovana su povremena prekoračenja srednje dnevne koncentracije PM10 čestica u Pljevljima i Podgorici – Zabjelo (sedam dana) i u Nikšiću i Bijelom Polju (tri dana).

Kako stoji u izvještaju Agencije, na lošiji kvalitet vazduha u Pljevljima značajno su uticala prekoračenja srednjih satnih koncentracija sumpor(IV)oksida SO2 (11 sati sa prekoračenjima, tokom jedne kalendarske godine ne smije biti prekoračena preko 24 puta srednja satna koncentracija od 350µg/m3), od kojih su šest vrijednosti bile iznad 500µg/m3, što je prag upozoravanja za ovaj polutant.

Hemijskom analizom PM10 čestica utvrđeno je povećano prisustvo benzo(a)pirena u uzorcima iz Pljevalja, Nikšića, Bijelog Polja i Podgorice.

Centralno grijanje trajno rješenje za aerozagađenje

Kako navode iz ove institucije, brojne mjere koje su predložene Akcionim planom (Nacionalna strategija upravljanja kvalitetom vazduha), kao i planovima kvaliteta vazduha za Pljevlja, Nikšić i Podgoricu su realizovane.

- Učinak se vidi kroz blagi trend pada srednjih godišnjih koncentracija PM10 čestica u vazduhu, ali problem visokih koncentracija PM10 čestica tokom zimskih mjeseci može biti trajno i efikasno riješen ukoliko se u urbanim zonama uspostavi sistem daljinskog/centralnog grijanja - tvrde iz Agencije.
Unos komentara je omogućen samo ulogovanim korisnicima.