Izvor: eKapija | Četvrtak, 11.06.2020.| 15:59
Izdvojite članak Odštampajte vest

Dotrajali solarni paneli mogu biti opasan otpad - Šta raditi kada im istekne rok trajanja?

Ilustracija
Ilustracija (Foto: Shutterstock)
Procene su da od svih obnovljivih izvora energije, solarna energija ima najveći potencijal, a solarni paneli sve su češći i u Srbiji. Međutim, treba znati da solarni paneli imaju svoj vek trajanja, koji iznosi oko 30 godina, te da posle tog perioda mogu predstavljati i opasan otpad, jer sadrže kadmijum i živu, ali mogu se i reciklirati.

Kako su za eKapiju rekli u Ministarstvu zaštite životne sredine, u Srbiji ne postoji posebna deponija za odlaganje ove vrste otpada, a prema informacijama sa kojima raspolaže ovo Ministarstvo, Gradu Požarevcu se obratio budući insvestitor u oblasti deponovanja i reciklaže solarnih panela.

- Ova vrsta otpada se može reciklirati, s tim da su prema Zakonu o upravljanju otpadom proizvođač i/ili vlasnik otpada dužni da, nakon pribavljanja Izveštaja o ispitivanju otpada, otpad predaju operateru koji poseduje dozvolu za upravljanje tom vrstom otpada. Spisak operatera koji imaju dozvole za sakupljanje, transport, skladištenje, tretman ili ponovno iskorišćenje ili odlaganje otpada, nalazi se u registru izdatih dozvola koji se nalazi na sajtu Agencije za zaštitu životne sredine www.sepa.gov.rs - kažu za naš portal u Ministarstvu.

Srbija ima znatno veći broj časova sunčevog zračenja nego većina ostatka evropskog kontinenta, a broj časova sunčevog zračenja na teritoriji naše zemlje iznosi između 1.500 i 2.200 godišnje, te ne čudi popularnost solarnih panela kao najznačajnijeg sredstva korišćenja obnovljivih izvora energije.

Kako navode iz Ministarstva, ukoliko se solarni paneli ne mogu više upotrebljavati, odnosno ukoliko im je istekao rok trajanja, oni predstavljaju otpad, sa kojim proizvođač ili vlasnik otpada mora postupati u skladu sa propisima, a koji se odnose na upravljanje otpadom.

- Vlasnik i/ili drugi držalac otpada, prema članu 27. Zakona o upravljanju otpadom, je odgovoran za sve troškove upravljanja otpadom. Troškove odlaganja snosi vlasnik i/ili drugi držalac koji neposredno predaje otpad na rukovanje sakupljaču otpada ili postojenju za upravljanje otpadom i/ili prethodni vlasnik i/ili drugi držalac ili proizvođač proizvoda od kojeg potiče otpad. Odgovornost i obaveze vlasnika i/ili drugog držaoca otpada ima i lice koje učestvuje u prometu otpada kao posredni držalac otpada, a faktički ne poseduje otpad. Promet otpadom se može vršiti samo između pravnih lica ili preduzetnika koja vode dokumentaciju u skladu sa ovim zakonom - ističu u Ministarstvu.

U Srbiji je zabranjeno odlaganje otpada namenjenog reciklaži, a da bi se neki otpad odložio na deponije, mora imati navedenu preporuku u Izveštaju o ispitivanju otpada, koji izdaju akreditovane laboratorije za ispitivanje otpada.

Ilustracija
Ilustracija (Foto: Shutterstock)

Da li su dotrajali solarni paneli opasan otpad?

Informacija o tome kojoj kategoriji otpada pripadaju otpadni solarni paneli, može se dati tek nakon ispitivanja vrste otpada, napominju u Ministarstvu.

- Naime, prema članu 8. Zakona o upravljanju otpadom, otpad se razvrstava prema katalogu otpada. Vlasnik i/ili drugi držalac otpada, odnosno operater, dužan je da klasifikuje otpad na propisan način, u skladu sa ovim zakonom - navode.

Radi utvrđivanja sastava i opasnih karakteristika otpada vlasnik ili držalac otpada dužan je da izvrši ispitivanje opasnog otpada, kao i otpada koji prema poreklu, sastavu i karakteristikama može biti opasan otpad.

- Kada proizvođač ili vlasnik otpada pribavi Izveštaj o ispitivanju otpada koji izdaju ovlašćene laboratorije za ispitivanje otpada može predate otpad operateru koji poseduje dozvolu za sakupljanje, transport, skladištenje, tretman ili ponovno iskorišćenje ili odlaganje otpada - ističu u Ministarstvu.

Cirkularna ekonomija

Cirkularna ekonomija je sve prisutnija tema i u našoj zemlji, kako zbog realnih potreba za održivim razvojem, tako i zbog primene svih standarda koje podrazumeva Poglavlje 27 u pristupnim pregovorima Srbije sa Evropskom unijom. Detaljnije o tome šta o ovom pitanju radi država, a šta privreda, čitajte u posebnom tekstu.

Podsetimo, Ministarstvo zaštite životne sredine, nedavno je uz podršku UNDP projekta "Platforma cirkularne ekonomije za održivi razvoj u Srbiji", izradilo dokument pod nazivom Mapa puta za cirkularnu ekonomiju.

U konceptu cirkularne ekonomije otpad ne postoji, već samo sirovina koja se opet može ponovo upotrebiti za iste ili druge proizvodne procese. Takođe, obnovljivi izvori energije imaju prioritet, energija se koristi efikasno, podstiču se inovativne tehnologije, zelene javne nabavke, zamena opasnih hemikalija manje opasnim, a promene u navikama potrošača su neminovne. Detaljnije o tome čitajte u posebnom tekstu.

I. Milovanović
Unos komentara je omogućen samo ulogovanim korisnicima.