Izvor: Pobjeda | Utorak, 13.04.2021.| 15:30
Izdvojite članak Odštampajte vijest

Đokova ledenica prirodni fenomen - Plužine će atraktivnu pećinu otvoriti za turiste

Ilustracija
Ilustracija (Foto: shutterstock.com/677183011)
Na području Plužina postoji nekoliko speleoloških objekata među kojima je najatraktivnija Đokova ledenica, pećina koja se nalazi u blizini mjesta Zaborje. Speleolog Ognjen Matović kaže da bi taj prirodni fenomen mogao da se iskoristi u turističke svrhe.

Miletić je sa kolegama iz Planinarsko-speleološkog društva Vučja stopa iz Foče u okviru prekograničnog projekta T.A.R.A. koji realizuju Crne Gore i BiH a koji je finansirala EU, u decembru prošle godine istraživao Đokovu ledenicu, zatim Presjeku i Malu pećinu. Detaljne opise i topografske karte kanala sa prijedlogom uređenja objedinili su u studiji "Istraživanja speleoloških objekata na području Foče i Plužina".

Osobine

Đokova ledenica nalazi se na južnoj strani brda Opaljeni krš, na pola puta između Nikšića i Plužina. Ime je dobila po mještaninu koji ju je otkrio. Led iz pećine nekada je služio kao izvor vode okolnim selima što potvrđuje oruđe za lomljenje leda koje su tokom istraživanja speleolozi u njoj pronašli.

- Ulaz u pećinu se nalazi se na 1.446 metara nadmorske visine, prostran je širine 24, a visine 7,5 metara. Već nakon od ulaza formiran je led koji svakim daljim metrom postaje sve deblji. Na ledu su formirane razne forme nakita kao što su stalaktiti, stalagmiti te stubovi, koje se zadržavaju tokom cijele godine. U proljetnom periodu forme nakita dostižu punu visinu. Geomorfološki ovaj objekat je razgranatog tipa sa glavnim kanalom i dva sporedna. Kad su u pitanju hidrološke karakteristike pripada ledenim pećinama. Prvi dio pećine ukupne je dužine 39 metara, tu je dvorana široka 10 metara, konstantne visine oko šest metara. Pećina se nastavlja ledenim vertikalnim dijelovima visine 10 metara, koji su onemogućili dalji prolazak radoznalih avanturista - kaže Matović.

Đokovu ledenicu specifičnom čine naslage leda, taložene stotinama godina, širine oko 20 a visoke deset metara. Matović ističe da predstavljaju fascinantan prizor koji se može vidjeti uglavnom u visokim alpskim područjima.

Ukupna dužina ledenih naslaga u glavnom kanalu je 49 metara što čini nešto manje od polovine ukupne dužine glavnog kanala koji je od ulaza u pećinu u konstantnom padu tako da je njegovo ukupna dubina - 31 metar. Osim sporednog kanala koji polazi u prvom dijelu pećine, u drugom se odvaja drugi sporedni dužine 10 metara, takođe ispunjen ledom. Za razliku od prvog dijela koji je popločan ledom u drugom dijelu glavnog kanala preovladava sitan pijesak od dolomita i krečnjaka pomiješan s crvenom glinom.

Matović i speleolozi iz PSD Vučja stopa vratiće se u Plužine i Đokovu ledenicu.

- Istraženo je ukopno 132 metra svih kanala pećine od čega 117 otpada na glavni. Ostao nam je neistražen dio sa jednim bočnim kanalom koji nijesmo ispitali u cjelosti jer je bio zatvoren velikim naslagama leda i nijesmo uspjeli dalje da prođemo. Moguće je da se nekad tokom ljeta nivo leda smanji i da se može dalje proći zato smo na nacrtu i stavili uputnik na taj kanal i sljedećom prilikom ćemo to probati to da uradimo. Ne vjerujem da je posebno veliki, ali svakako da ga treba ispitati - kaže Matović.

Turizam

Lipska pećina na Cetinju jedina je na našim prostorima, od 2015. godine, uređena i dostupna posjetiocima. Da bi i Đokova ledenica bila dio turističke ponude, treba je, kaže Matović, prije svega učiniti bezbjednom. Najprije, zaštiti ulaz metalnom ogradom i postaviti vrata.

- Prvi dio dvorane je neophodno osigurati fiksnom sajlom sa sidrištima napravljenim od dvokomponentog ljepila koje dugotrajnije od klasičnih čeličnih ankera čiji vijek trajanja je od 15 do 20 godina. Uz pomoć tehničke opreme u vidu pojasa, ferate i kacige turisti bi bili osigurani od pada. Drugi dio pećine koji je i najzanimljiviji moguće je učiniti dostupnim za posjetioce postavljanjem visećeg mosta napravljenog od čeličnih sajli i aluminijumskih nogostupa. Pored prizora koji se vrlo rijetko viđaju u pećinama u vidu ledenih naslaga, most kojim bi se silazilo na drugi nivo, bio bi dodatna atrakcija s kojom se turisti nijesu sretali ranije - kaže Matović.

Njegova preporuka je da se pećinu osvijetli LED tehnologijom koja je dugovječnija i ima manji uticaj na remećenje njene klime.

Matović je uvjeren da će od otvaranja Đokove ledenice, koja je ime dobila po mještaninu koji ju je otkrio, koristi imati mještani te da će se stvoriti neraskidiva veza između seoskog i speleo turizma. Njeni ledeni ukrasi će privlačiti brojne turiste kojima će lokalno stanovništvo nuditi domaće proizvode i pričati o tome kako se nekada led lomio, nosio, topio bio izvor života.

- U međuvremenu, u pećinu ne treba ulaziti bez stručne osobe jer nije bezbjedna. Taj dio je i jedino moguć za posjetioce uz veliku opreznost, jer je popločana debelim naslagama leda koje prelaze u vertikalne dijelove visine deset metara i svaki pad bio bi fatalan - upozorava Matović.

U okviru projekta na području opštine Foča speleolozi PSD Vučja stopa su istraživali pećine Ledenjača, Peruc i Mala kutlača koja je predložena za turističku valorizaciju.

Presjeka i Mala pećina

Pećina Presjeka se nalazi u budanjskom dijelu Pivske površi, u lokalitetu zvanom Presjeka (Previja). Pristup je moguć automobilom od kojeg ima oko 60 metara hoda do ulaza. Speleolozi navode da prema hidrološkim karakteristikama pripada suvim pećinama. Ukupna dužina svih kanala je 153 metra. Od ulaza pa do kraja pećine glavni kanal blago opada i završava se dvoranom ukrašenom stalagmitima, stalaktitima i salivima.

Mala pećina se nalazi u kanjonu rijeke Pive u blizini magistralnog puta Foča - Plužine. Automobilom se može doći na oko 70 metara od ulaza koji je na 493 metra nadmorske visine. Prema geomorfološkim karakteristikama pripada jednostavnim i malim pećinama, bez bočnih kanala, a prema hidrološkim pripada suvim pećinama. Ukupna dužina kanala je 34 metra sa ukupnim padom od četiri metra. Nastala je erozijskim djelovanjem vode i vjetra. Pećinski ukrasi su samo u naznakama.

Dom za slijepe miševe

Speleolozi su tokom istraživanja na kraju pećine uočili ostatke guana i uginulog slijepog miša. Ognjen Matović kaže da je riječ o rijetkoj vrsti.

- Njihovom analizom smo ustanovili da je Đokova ledenica dom slijepih miševa iz roda B. barbastellus koji nijesu česta pojava, pronađeni su na samo nekoliko lokacija u Crnoj Gori i borave u hladnijim objektima - ističe Matović.

Uređenje pristupnog puta

Projekat T.A.R.A. vrijedan je oko pola miliona eura, Evropska unija donirala je 399.654 eura, dok je učešće opština Plužine i Foča 100.000 eura. Istraživanje speleoloških objekata dio su planiranih aktivnosti. Direktor Regionalnog parka prirode Piva Slobodan Delić kaže da je u "skladu sa finansijskim mogućnostima koje su budžetirane projektom planirano označavanje pristupnog puta i uređenje pećine za bezbjedne posjete turista".

- Takođe na taj način će se skrenuti pažnja na potencijal ovog lokaliteta i nadamo se da će biti u budućnosti bolje i više valorizovana - kazao je Delić
Unos komentara je omogućen samo ulogovanim korisnicima.
Pratite na našem portalu vijsti, tendere, grantove, pravnu regulativu i izveštaje.
Testiraj besplatno!
Prijavite se na naš dnevni ekonomski bilten koji će stizati na vašu mejl adresu krajem svakog radnog dana.
Potpuna informacija je dostupna samo komercijalnim korisnicima-pretplatnicima i neophodno je da se ulogujete.
Testiraj besplatno!
Testiraj besplatno!
Potpuna informacija je dostupna samo komercijalnim korisnicima-pretplatnicima.
Testiraj besplatno!

Ako ste već korisnik, ulogujte se:
Zaboravili ste šifru? Kliknite OVDJE
Za besplatno probno korišćenje, kliknite OVDJE