Izvor: eKapija | Srijeda, 20.01.2021.| 13:57
Izdvojite članak Odštampajte vijest

RETROSPEKTIVA 2020 - Investicije u oblasti TELEKOMUNIKACIJA i IT-a koje su izazvale najveće interesovanje korisnika eKapije

Ilustracija
Ilustracija (Foto: watcharakun/shutterstock.com)
Pandemija koronavirusa donijela je muke i značajne gubitke gotovo svim privrednim granama. To se, međutim, ne odnosi na IT industriju koja je u pandemijskoj godini koja je za nama doživjela pravi procvat. Zdravstvena kriza nametnula nam je "novu normalnost", domovi su nam postali i kancelarije, a sajmovi, konferencije i sastanci preselili su se "onlajn".

Sve ovo ukazalo je na značaj razvoja tehnologija i procesa digitalizacije. Kompanije širom svijeta okrenule su se kreiranju brojnih rješenja koja će ljudima olakšati učenje i rad na daljinu, a institucije su pokušale raznim olakšicama da podrže te nove i kreativne ideje. Promjene koje bi u normalnim okolnostima trajale i po nekoliko godina, u uslovima pandemije uvedene su za svega nekoliko mjeseci.

IT sektor je doživio rast i u Crnoj Gori. Iako ova grana industrije u našoj zemlji nije dovoljno razvijena, tokom 2020. godine došlo je do značajnih pomjeranja. Najveće osvježenje u sektoru svakako je usvajanje Zakona o inovacionoj djelatnosti i Zakona o podsticajnim mjerama za razvoj istraživanja i inovacija. Kako smo tokom godine mogli čuti od predstavnika IT sektora, ovi zakoni donose dosta korisnih novina od posebnog značaja za razvoj IT zajednice.

Značajne novosti definisane Zakonom o inovacionoj djelatnosti su i formiranje Fonda za inovacije Crne Gore i Savjeta za inovacije. Prilikom donošenja trećeg paketa mjera podrške privredi, Vlada je je za IT sektor opredijelila 30 mil EUR do 2024. godine, a očekivani efekti novih zakona i novčane podrške su povećanje broja startap kompanija, zaposlenih u tehnološkom sektoru i stranih investicija.

Kada govorima o investicijama u IT sektor u Crnoj Gori, godinu za nama obilježili su izgradnja Naučno-tehnološkog parka, ali i razvoj kreativnih habova širom zemlje. Sve ovo u značajnoj mjeri će doprinijeti pozicioniranju Crne Gore kao atraktivne destinacije za razvoj inovacionih djelatnosti.

Upravo to su i projekti koji su u 2020. godini izazvali najveću pažnju čitalaca eKapije. Pa krenimo redom.

Idejno rješenje za Tamnicu Jusovača
Idejno rješenje za Tamnicu Jusovača (Foto: Studio SYNTHESIS/Ministarstvo kulture/screenshot)
Na prvom mjestu naše liste našao se projekat pretvaranja podgoričke Tamnice Jusovača u kreativni hab. Projekat će biti realizovan u partnerstvu Vlade Crne Gore i Glavnog grada, a obuhvatiće sanaciju, prenamjenu i rekonstrukciju pomenutog kulturnog dobra, u ukupnoj vrijednosti od 1,95 mil EUR.

Kako je saopšteno prilikom potpisivanja ugovora o realizaciji projekta, Jusovača će kroz inovativan koncept spojiti umjetnost, ICT i preduzetništvo. Po završetku radova, moći će da animira širok dijapazon aktera i to ne samo kulturne i umjetničke scene Glavnog grada. Prema planiranoj rezidencijalnoj namjeni kao i internacionalizaciji djelovanja, kompleks će biti u mogućnosti da privuče i regionalne aktere kulturne i umjetničke scene i na taj način podstakne razvoj kulturnog turizma u Podgorici.

3D štampač Buddy
3D štampač Buddy (Foto: 3D soba/Aleksandar Mašić)
Zdravstvena kriza sve nas je zatekla nespremne, a zemlje širom svijeta suočile su se sa nedostatkom zaštitne opreme. IT kompanije i ovdje su priskočile u pomoć, pa su se svi koji su imali 3D štampač uključili u štampanje zaštitnih vizira i medicinske opreme. Izuzetak nije ni kompanija Fin-Ing koja je otišla i korak dalje i proizvela prvi domaći 3D štampač. Svoj proizvod nazvali su Budy, a tržištu su ponudili dva modela 3D printera - Buddy-S (standard) i Budy-B (osnovni). Ovaj projekat našao se na drugoj poziciji u okviru naše retrospektive.

- Tehničke karakteristike naših 3D printera su za oko 10% bolje u odnosu na EU konkurenciju. Ipak, mi ćemo ponuditi cijene 10 - 20% niže nego što su u EU. Upravljački meni je na crnogorskom jeziku, garancija za 3D printer je tri godine i ostvariva je u našem 3D servisu u Podgorici. Kućište samog štampača izrađeno je od ekstrudiranog pleksiglasa 4mm i kompletno je zatvoren, što omogućava štampu svih materijala koji su dostupni za 3D štampače - rekli su za eKapiju iz kompanije Fin-ing.

Budući izgled Naučno-tehnološkog parka
Budući izgled Naučno-tehnološkog parka (Foto: YouTube/screenshot)
Na trećem mjestu naše liste investicija našao se projekat izgradnje Naučno-tehnološkog parka u Podgorici. NTP će biti smješten unutar kampusa tehničkih fakulteta Univerziteta Crne Gore, a vrijednost investicije je 12 mil EUR.

Na bruto površini od preko 14.000 m2 predviđeni su svi neophodni sadržaji koji će pojedincima, timovima i kompanijama pružati mogućnost da razvijaju, testiraju i komercijalizuju svoje preduzetničke ideje. NTP je zamišljen kao centralna jedinica nacionalnog inovaciono-preduzetničkog ekosistema. Kako je na samom početku izgradnje istakao Velibor Bošković, izvršni direktor NTP-a, ovaj objekat biće dom za sve inovativne kompanije i pojedince koji svoje poslovanje baziraju na znanju, inovacijama i najnovijim tehnologijama.

- Poseban segment naših aktivnosti biće usmjeren na podršku razvoja startap kompanija koje imaju visok potencijal rasta i izvoza svojih proizvoda i usluga - poručio je Bošković.

Ilustracija
Ilustracija (Foto: Pixabay.com/falco)
Nakon Podgorice vodimo vas do Kotora gdje je u planu osnivanje još jednog kreativnog haba, a ovaj projekat našao se na četvrtom mjestu liste.

Naime, zgrada Starog zatvora u Kotoru biće rekonstruisana i prilagođena novoj namjeni. Radovi na rekonstrukciji počeli su sredinom marta, kada je izvođač ušao u potpuno zapušten objekat koji je neophodno temeljno obnoviti i staviti u funkciju budućeg kreativnog haba. Vrijednost investicije je 1,6 mil EUR, a završetak radova najavljen je za oktobar iste godine.

Ilustracija
Ilustracija (Foto: Pixabay / mohamed_hassan)
Došli smo do sredine liste, odnosno do pete pozicije na kojoj se našla implemetnacija 5G mreže u Crnoj Gori. Kako je najavljeno iz Agencije za elektronske komunikacije i poštansku djelatnost (EKIP) u novembru, komercijalna dostupnost 5G mreža i servisa mogla bi se očekivati do kraja 2022. godine.

Tada je navedeno i da će se do kraja godine kompletirati potreban regulatorni okvir i donijeti odgovarajući planovi raspodjele radio-frekvencija, a u fazi je izrada studije o strategiji uvođenja 5G, koja treba da bude završena u prvom kvartalu naredne godine.

- U skladu sa našim planovima postupak dodjele radio-frekvencijskog spektra ćemo najvjerovatnije sprovesti u drugoj polovini naredne godine, tako da bi se komercijalna dostupnost 5G mreža i servisa mogla očekivati do kraja 2022. godine - saopštio je izvršni direktor EKIP-a Darko Grgurović.

EKIP će nadzirati i instalaciju baznih stanica, a značajna informacija je i da su šest ekonomija Zapadnog Balkana tokom samita u Tirani potpisale Memorandum o razumijevanju o mapi puta za 5G digitalnu transformaciju.

Idejno rješenje za kreativni hab u Bijelom Polju
Idejno rješenje za kreativni hab u Bijelom Polju (Foto: UNDP Crna Gora/Screenshot)
Još jedan kreativni hab nići će na sjeveru Crne Gore, tačnije u Bijelom Polju. Za ovu namjenu biće izvršena adaptacija vojnog kompleksa Cerovo, a projekat se našao na šestom mjestu naše retrospektive.

- Uspostavljanjem regionalnog haba u Bijelom Polju želimo da strateški, infrastrukturno, administrativno i programski osnažimo i afirmišemo razvoj kreativnih i kulturnih industrija u sjevernom dijelu naše države - kazao je tadašnji ministar kulture Aleksandar Bogdanović.


Ilustracija
Ilustracija (Foto: Matej Kastelic/shutterstock.com)
U Crnoj Gori će, kroz projekat unapređenja saradnje za razvoj prekograničnog poslovnog okruženja 2CODE, biti uspostavljen veliki nacionalni IT klaster, saopšteno je u oktobru iz nikšićkog Tehnopolisa. Ovaj projekat zauzeo je sedmo mjesto na našoj listi.

Kako je rečeno, IT klaster biće uspostavljen zajednički sa osnivačima i ključnim firmama iz tog sektora, kao i donosiocima odluka na nacionalnom i međunarodnom nivou. IPC Tehnopolis je vodeći partner na projektu, a Aleksandar Jančić, menadžer za upravljanje projektima i razvoj preduzetništva u IPC Tehnopolis, istakao je inicijativa za formiranje IT klastera pokrenuta 2020, a biće realizovana 2021. godine.

- Taj klaster ćemo, pored njegovog uspostavljanja, umrežiti i na međunarodom nivou i truditi se da pospješimo saradnju IT firmi u ovom prekograničnom poslovnom okruženju - kazao je Janičić.

Insert iz video igre Bleak Faith - Forsaken
Insert iz video igre Bleak Faith - Forsaken (Foto: YouTube/screenshot)
Osma pozicija pripala je projektu Bleak Faith - Forsaken (Sumorna vjera: Odbačeni), crnogorskom ICT projektu, prvom ove vrste u oblasti razvoja video igara kod nas. DEMO ove video igre već je fascinirao široku svjetsku gaming scenu, a kreatori koncepta su programer iz Podgorice Mirko Stanić i njegov brat Mišo Vukčević.

Projekat je počeo kao grafička novela, a završen je kao video igra. Zamišljen je kao horor-survival RPG (role play - igra uloga) u srednjevjekovnom ambijentu, a kako su istakli njegovi tvorci, ne postoji konkurencija kada je riječ o ovakvim video igrama. Stanić i Vučković izrazili su želju da, kad završe video igru, otvore firmu u Crnoj Gori, i na taj način u našoj zemlji pokrenu točkove gaming industrije, koja trenutno ne postoji.

Ilustracija
Ilustracija (Foto: Billion Photos/shutterstock.com)
Fond za zdravstveno osiguranje Crne Gore je u sklopu Integralnog informacionog sistema zdravstva (IISZ) razvio i implementirao više elektronskih servisa namijenjenih osiguranicima, a u oktobru 2020. implementiran je i novi elektronski servis eEK (elektronski ekonomski karton). Direktor Fonda Sead Čirgić najavio je početkom ove godine da će i dalje raditi na razvoju i unapređenju Integracionog informacionog sistema zdravstva, a najavio je i dva nova servisa. Ulaganje u digitalizaciju zdravstva našlo se na devetom mjestu u okviru naše retrospektive.

Novi server sistem sale Centra inofrmacionog sistemaUCG
Novi server sistem sale Centra inofrmacionog sistemaUCG (Foto: Univerzitet Crne Gore)
Retrospketivu investicija u oblasti telekomunikacija i IT-a završavamo rekonstrukcijom sistem sale Centra informacionog sistema Univerziteta Crne Gore. Sala koja je "srce informacionog sistema UCG", rekonstrusana je i unaprijeđena novom serverskom infratsrukturom koja će unaprijediti sve segmente rada na Univerzitetu Crne Gore.

U salu je investirano ukupno oko 140.000 EUR, od čega je 30.000 EUR uloženo i u građevinske radove, 100.000 EUR u serversku inftastrukturu, a 10.000 EUR na klimatizaciju i monitoring sistema.

Kompletan pregled investicija iz oblasti telekomunikacija i IT-a možete vidjeti OVDJE.


Pozivamo vas da vidite i koje su to investicije obilježile 2020. godinu iz oblasti ZDRAVSTVA i NEKRETNINA.

Unos komentara je omogućen samo ulogovanim korisnicima.
Pratite na našem portalu vijsti, tendere, grantove, pravnu regulativu i izveštaje.
Testiraj besplatno!
Prijavite se na naš dnevni ekonomski bilten koji će stizati na vašu mejl adresu krajem svakog radnog dana.
Potpuna informacija je dostupna samo komercijalnim korisnicima-pretplatnicima i neophodno je da se ulogujete.
Testiraj besplatno!
Testiraj besplatno!
Potpuna informacija je dostupna samo komercijalnim korisnicima-pretplatnicima.
Testiraj besplatno!

Ako ste već korisnik, ulogujte se:
Zaboravili ste šifru? Kliknite OVDJE
Za besplatno probno korišćenje, kliknite OVDJE